Okazuje się, że nie ma takiej potrzeby. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie „Nie jest wykluczona możliwość zgłoszenia przez wnioskodawcę w jednym postępowaniu żądania upoważnienia przez sąd do wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie drogi koniecznej na podstawie art. 201 KC oraz z wnioskiem ustanowienia służebności drogi koniecznej. o ustanowienie służebności drogi koniecznej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lutego 2011 r., skargi kasacyjnej uczestnika Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku […] od postanowienia Sądu Okręgowego w […] z dnia 27 października 2009 r., uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi W tym celu może wnieść wniosek do sądu rejonowego właściwego ze względu na położenie nieruchomości o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Służebność tę ustanawiana jest dla nieruchomości nie posiadającej odpowiedniego dostępu do drogi publicznej za wynagrodzeniem dla właściciela przez którego grunt służebność Wniosek o służebność drogi koniecznej jest w takim wypadku bezprzedmiotowy – ale tylko wtedy, gdy wspólnota musi mieć prawo do korzystania z dróg i dojść należących do spółdzielni Możesz wówczas złożyć do sądu wniosek o ustanowienie ustanowienia służebności drogi koniecznej. Szerzej na temat tego kiedy możesz ustanowić to prawo pisałem w TYM artykule. Jeżeli natomiast na Twojej nieruchomości znajduje się urządzenie przesyłowe to możesz złożyć do sądu wniosek o ustanowienie służebności przesyłu. przy uczestnictwie S. sp. z o.o. sp.k. w G. o ustanowienie służebności drogi koniecznej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 grudnia 2020 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt II Ca (…), 1) oddala skargę kasacyjną; wniosku o ustanowienie sluzebnosci drogi koniecznej nalezy dolaczyc odpis z ksiegi wieczystej Pana nieruchomosci. problemow ze sluzebnoscia, niejasnymi sytuacjami, gdzie nie wiadomo kto odpowiada za droge itp.Wniosek, w ktorym wnioskodawca nie ma dostepu do drogi publicznej i prosi o W takiej sytuacji w przypadku, gdy wystąpią z wnioskiem o ustanowienie służebności na stare urządzenia, wniosek zostanie oddalony z uwagi na to, że nieruchomość jest już obciążona służebnością. Oczywiście przy założeniu, że właścicielem urządzeń przesyłowych starych i nowych jest ten sam przedsiębiorca sieciowy. Sądzie wniosek o ustanowienie na rzecz każdoczesnych właścicieli w/w nieruchomości służebności drogi koniecznej, która to miałaby obciążać nieruchomość położoną w T. przy ul. Sprawa toczy się pod sygnaturą akt XI Ns 2397/16. Jesteśmy w trakcie załatwiania formalności. 31.10 2009r złożyliśmy do sądu wniosek o ustanowienie drogi koniecznej. Do wniosku należy dołączyć wyciąg z księgi wieczystej i mapę sytuacyjną. Wszystkie dokumenty w tylu kopiach ilu jest uczestników postępowania. Opłata 200zł. Po około trzech miesiącach SVoOnu. Tytuł: Sąd Okręgowy w Gliwicach z 2016-01-27 Data orzeczenia: 27 stycznia 2016 Data publikacji: 16 października 2017 Data uprawomocnienia: 27 stycznia 2016 Sygnatura: III Ca 1314/15 Sąd: Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział: III Wydział Cywilny Odwoławczy Przewodniczący: Teresa Kołeczko-Wacławik Sędziowie: Roman Troll Magdalena Balion-Hajduk Protokolant: Monika Piasecka Hasła tematyczne: Służebność Drogi Koniecznej Podstawa prawna: art. 145 Sygn. akt III Ca 1314/15 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Teresa Kołeczko - Wacławik Sędziowie: SO Magdalena Balion - Hajduk (spr.) SR (del.) Roman Troll Protokolant Monika Piasecka po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na rozprawie sprawy z wniosku A. C. z udziałem Gminy G. i (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o ustanowienie drogi koniecznej na skutek apelacji uczestniczki postępowania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. od postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt I Ns 2824/12 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 1 o tyle tylko, że ustalić jednorazowe wynagrodzenie w wysokości zł (dwanaście tysięcy trzysta dziesięć złotych); 2. oddalić apelację w pozostałym zakresie; 3. zasądzić od uczestniczki postępowania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na rzecz wnioskodawczyni kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR (del.) Roman Troll SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Magdalena Balion-Hajduk Sygn. akt III Ca 1314/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 marca 2015 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach, postanowił ustanowić na prawie własności nieruchomości położonej w G. obręb O. P., dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą nr (...), obejmującej działkę nr (...), służebność przechodu i przejazdu na całej długości działki pasem o szerokości 3,5 m zgodnie z opinią biegłego geodety K. P. z dnia 19 czerwca 2014 roku, stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia, na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej (...), obejmującej działkę nr (...), za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 51,29 złotych, płatnym w terminie do dnia 10. każdego miesiąca oraz orzekł o kosztach postępowania. Sąd Rejonowy ustalił, że nieruchomość położona w G. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą KW nr (...), stanowi własność wnioskodawczyni A. C.. Wcześniej stanowiła własność rodziców wnioskodawczyni. Nieruchomość ta zabudowana jest domem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi. Z nieruchomością tą sąsiaduje z jednej strony (od strony zachodniej) działka nr (...), z następnej strony (od północy) działka nr (...), która dochodzi do ul. (...) i z kolejnej (od wschodu) działka nr (...). Po południowej stronie nieruchomości znajdują się dwie położone obok siebie nieruchomości, a to działka nr (...), których obecnym właścicielem jest Gmina G.. Uczestnik postępowania (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. jest właścicielem kilkunastu nieruchomości gruntowych położonych w G. w rejonie ulicy (...), w tym nieruchomości, obejmującej działkę nr (...), położoną w G., obręb O. P., dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą KW nr (...). Nieruchomość ta graniczy od strony południowej z działkami gminnymi nr (...) , działka Spółki stanowi jakby „przedłużenie” działek należących do Gminy. Natomiast na południe od działki nr (...) położone są działki gminne, a to działka nr (...) i działka nr (...), które bezpośrednio prowadzą do ul. (...). Wzdłuż działki nr (...), po jej obu stronach położone są inne nieruchomości należące do (...) Sp. z Do działek nr (...) dochodzi zakupiona przez Gminę G. działka nr (...), która przechodzi następnie w działkę gminną nr (...), a dalej działką gminną nr (...) prowadzi do ul. (...). Należąca do wnioskodawczyni nieruchomość aktualnie nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Dojazd do należącej do wnioskodawczyni nieruchomości odbywał się od strony ul. (...) poprzez działki gminne (nr(...)) i działkę (...) Sp. z o nr (...), na których została utworzona „droga”. (...) ta jest w części wyasfaltowana, zaś w części była kiedyś również utwardzona płytami betonowymi, które zostały usunięte przez uczestnika postępowania. Taki sposób dojazdu miał miejsce jeszcze w okresie przedwojennym. Budynek mieszkalny i ogrodzenie na nieruchomości wnioskodawczyni zostały wybudowane z uwzględnieniem takiego dojazdu. Na owej „drodze” znajduje się szlaban, przy czym w związku z prowadzonymi przez nabywców działek inwestycjami jest on stale podniesiony. Od strony wschodniej działka nr (...) nie ma dostępu do drogi publicznej. Za nieruchomością wnioskodawczyni znajdują się ogródki działkowe, a dalej poligon. Tereny prowadzące od strony działki wnioskodawczyni do poligonu stanowią drogę polną, po której nie ma możliwości, aby przejechało auto osobowe. Od działki nr (...) do drogi położonej wzdłuż poligonu jest odległość około 500 m. Natomiast sama droga wzdłuż poligonu, prowadzi do ul. (...) dołom, jest to droga utwardzona, z licznymi dziurami. Brak jest również dostępu dla nieruchomości wnioskodawczyni od strony północnej, tj. od ulicy (...). Działka nr (...) jest w całości ogrodzona, a sam teren jest zabudowany i nie jest możliwy przez niego przejazd do działki nr (...), stanowiącej własność Gminy i prowadzącej bezpośrednio do ul. (...). Brak jest możliwości przejazdu po działkach nr (...), bowiem stanowią one pola i ogródki domków bliźniaków. Wzdłuż granicy tych dwóch działek nie ma drogi, jest jedynie grobla. Na stanowiących własność Gminy G. działkach nr (...) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta zlokalizowano drogę. Przy czym w najbliższych latach nie jest planowana przez Gminę budowa drogi na tym terenie. Aktualnie działka nr (...) to droga polna. Aby zjechać z niej na działkę nr (...) należy przejechać przez wysokie zarośla ok. 5 m. Następnie drogą nieutwardzoną, grząską po działce nr (...). Dwie ostatnie działki nie są utwardzone, są rozjechane ciężkim sprzętem. Działka nr (...) nie jest przejezdna dla samochodów osobowych od ul. (...) do działki nr (...). Uczestnik postępowania (...) Sp. z planuje przeprowadzić określone inwestycje na należących do niej gruntach – zamierza wybudować osiedle zamknięte na terenach zlokalizowanych w rejonie ul. (...) w G.. Osiedle ma zaczynać się na wysokości działki nr (...), znajdującej się w połowie działki nr (...). Na działce nr (...) będzie zlokalizowany żłobek, zaś na położonej w pobliżu (mniej więcej na wysokości działki nr (...)) działce nr (...) zostanie wybudowany budynek wielorodzinny. Część z działek położonych po południowej stronie, wzdłuż działek nr (...), zostało przeznaczonych przez Spółkę do sprzedaży dla osób prywatnych (działki nr (...) zostały już sprzedane, a działki nr (...) są zarezerwowane). Na części działek Spółka chce dalej sama budować (na działkach nr (...)). Tereny zakupione przez osoby prywatne mając zostać osobno ogrodzone. Dojazd do działek należących do Spółki oraz zakupionych od niej ma się odbywać po działce nr (...). Wszyscy nabywcy działek mają mieć ustanowioną służebność drogi koniecznej po działce nr (...), ceny działek uwzględniają przejazd po tym terenie. Służebność drogi koniecznej obciążać będzie działkę nr (...) pasem gruntu o szerokości 3,5 metra i długości 205 metrów, tj. powierzchnię 717 m2. Jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej Sąd określił na zł, zaś płatne miesięcznie na 51,29 zł. Sąd Rejonowy w oparciu o art. 145 uznał, że wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Opisana we wniosku nieruchomość aktualnie nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, co Sąd ustalił nie tylko w oparciu o zeznania świadków i uczestników, ale także w oparciu o dowód z oględzin. Ponadto Gmina G. podjęła pewne czynności mające na celu zapewnienie odpowiedniej infrastruktury drogowej na tym obszarze (wykupiła działki nr (...)), jednakże na chwilę obecną nie wiadomo kiedy, w jakim czasie owa inwestycja zostanie zrealizowana. Bowiem z treści pism Gminy i urzędów wynika, że aktualnie nie jest określony w planach nawet przybliżony czas dla prac w tym zakresie. Uczestnik postępowania (...) Sp. z wskazywał, że uwzględnienie wniosku negatywnie wpłynie na inwestycje - budowę osiedla zamkniętego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek dotyczy tylko jednej nieruchomości władnącej - nieruchomości wnioskodawczyni, która nie prowadzi działalności gospodarczej, a nie większej liczby użytkowników. Z działki uczestnika jako drogi będą korzystać i już korzystają właściciele innych nieruchomości zlokalizowanych na tym terenie. Zresztą sama uczestniczka zdecydowała się przeznaczyć swoje grunty pod zabudowę wielorodzinną, mieszkaniową oraz na sprzedaż dla osób indywidualnych poszczególnych działek. Wszyscy nabywcy działek mają ustanowione służebności gruntowe po działce nr (...). Sąd Rejonowy uznał, że zaproponowany przez wnioskodawczynię dostęp do nieruchomości przebiegający przez działkę nr (...) faktycznie jest jedynym możliwym sposobem dostępu do jej nieruchomości w pełni odpowiadającym warunkom z art. 145 § 2 i 3 Z jednej strony tak określone przeprowadzenie drogi koniecznej uwzględnienia potrzeby nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej – umożliwia bowiem swobodne wejście, wjazd i wyjazd na działki, z drugiej zaś – następuje z najmniejszym obciążeniem gruntu przez które droga ma prowadzić oraz uwzględnia interes społeczno - gospodarczy. Wysokość wynagrodzenia Sąd ustalił na podstawie opinii biegłego sądowego, który wyliczył je na kwotę 51,29 zł miesięcznie. W apelacji uczestnik postępowania (...) Sp. z zarzucił : - naruszenie prawa materialnego - art. 145 w zakresie w jakim sąd uznał istnienie przesłanek warunkujących ustanowienie służebności drogi koniecznej - oraz naruszenie istotnych przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie art. 233 § 1 poprzez dokonanie ustaleń stanu faktycznego z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów polegające na przyjęciu, iż nieruchomość wnioskodawczyni nie ma odpowiedniego dostępu do drogi, brak jest innych dróg dojazdu aniżeli po działce uczestnika. Ustalenie to zostaje sprzeczności z dowodem z oględzin oraz dalszymi ustaleniami Sądu, z których wynika, że sąd dostrzegł fakt, iż do nieruchomości wnioskodawczyni prowadzi także inna droga dojazdowa – którą cechują okoliczności jak znaczna odległość, uciążliwość, niedostosowanie do przejazdu samochodem, a także na przyjęciu, iż wskazany przez biegłego sądowego przebieg drogi koniecznej następuje z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które ma prowadzić, podczas gdy opinia biegłego sądowego nie zawiera żadnych argumentów za tym przemawiających, nie wskazuje na żadne okoliczności, które kształtować mogłyby taką ocenę w świetle jego wyjaśnień, iż nie badał innego wariantu, przez przyjęcie, iż wartość wynagrodzenia tytułem ustanowienia służebności drogi koniecznej stanowi wskazana przez biegłego kwota miesięczna i jest to ekwiwalent ingerencji w prawo własności uczestnika, podczas gdy biegły nie dokonał tych obliczeń przy zastosowaniu obowiązujących reguł, w nie wskazał co obejmuje ta kwota i czy obejmuje też wynagrodzenie tytułem naprawienia szkody powstałej na skutek ograniczenia prawa własności, czy obejmuje koszty utrzymania drogi przez właściciela nieruchomości władnącej, obliczenie przez biegłego wartości rynkowej drogi o dowolnie przyjęty współczynnik K nie przedstawia faktycznej wartości ustanowionej służebności, biegły nie wskazał takich składników jak kosztów wybudowania drogi i ogrodzenia, nie doliczył ich do wynagrodzenia i nie wyszczególnił, - zarzucił także naruszenie art. 227 w związku z art. 217 przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii kolejnego biegłego z zakresu geodezji na okoliczność możliwych dróg dojazdowych do nieruchomości wnioskodawczyni, a więc przez stanowiącą własność gminy działkę nr (...) wskazaną w zleceniu do biegłego, lecz z jej drugiej strony, od strony ogródków działkowych, w opinii uzupełniającej biegły oświadczył, że nie badał tej drogi, przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu szacowania nieruchomości na okoliczność wysokości wynagrodzenia należnego za ustanowienie służebności wobec podniesionych zastrzeżeń co do metody szacowania przyjętej przez biegłego oraz popełnionych błędów polegających na niezaliczeniu do wartości służebności kosztów dodatkowych jak koszty wybudowania dróg dojazdowych i ogrodzeń, także nieprzeprowadzenie dowodu zeznań świadków H. S. i S. N. oraz naruszenie art. 321 przez zasądzenie wynagrodzenia za ustanowienie służebności miesięcznie, mimo że we wniosku zawarte jest żądanie zasądzenia wynagrodzenia jednorazowego. Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja w znacznej mierze nie odniosła skutku. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia i unikając zbędnych powtórzeń przyjmuje je za własne. Sąd wbrew zarzutom apelacji rozważył całość zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego i dokonując jego oceny nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 321 ponieważ wnioskodawczyni we wniosku zgłosiła żądanie dotyczące wynagrodzenia jednorazowego za ustanowienie służebności, jednakże w toku dalszego postępowania na rozprawie w dniu 17 marca 2015 roku złożyła wniosek o ustalenie wynagrodzenia miesięcznego. Jeśli chodzi o zarzut niedopuszczenia dowodu z opinii kolejnego biegłego geodety wskazać należy, że Sąd Rejonowy wniosek ten oddalił na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 roku, na której obecny był pełnomocnika uczestnika. Na rozprawie tej nie zostały zgłoszone zastrzeżenia do protokołu rozprawy na mocy art. 162 a zatem uczestnik utracił prawo powoływania się na ten zarzut w toku dalszego postępowania. Na tej samej rozprawie Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu zeznań świadków i również co do tego postanowienia dowodowego nie zostały zgłoszone na rozprawie zastrzeżenia. Pełnomocnik uczestnika takie zastrzeżenia złożył dopiero w piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2015 roku, jednakże w świetle regulacji art. 162 zastrzeżenia do protokołu można złożyć w toku posiedzenia, a jeżeli strony nie były obecne na najbliższym posiedzeniu. W niniejszej sprawie pełnomocnik uczestnika był obecny na rozprawie, zatem był to ostateczny termin do złożenia takich zastrzeżeń. Sąd Rejonowy na kolejnym posiedzeniu, które miało miejsce w 17 marca 2015 roku oddalił również wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości. Sąd Rejonowy przeprowadził dowód z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości, przeprowadził też na opinię ustną uzupełniającą, w której biegły odpowiedział na postawione przez sąd oraz uczestników pytania. Uznał, że opinia główna jak i opinia uzupełniająca wyjaśniła wszelkie wątpliwości w sprawie, ceny nieruchomości wybranych przez biegłego jako reprezentatywne nie były niższe od cen osiąganych przez uczestnika przy sprzedaży jego nieruchomości. Biegły uwzględnił aż 20 różnych nieruchomości, gdzie ceny za 1 m 2 gruntu wynosiły od 113,58 zł do 258,59 zł za 1 m 2. Ponadto z dokumentów zawartych w aktach księgi wieczystej wynika, że uczestnik zbył nieruchomość w cenie 196,80 zł za 1m 2, zaś służebność drogi koniecznej po działce nr (...) została ustanowiona na rzecz tego nabywcy nieodpłatnie. Odnosząc się w do pozostałych zarzutów, to wskazać należy, iż zarzut nieuwzględnienia przez biegłego kosztów dodatkowych jak wybudowanie drogi dojazdowej i ogrodzeń nie były w ogóle w toku postępowania podnoszone przez skarżącego. Uczestnik też nie wskazywał, że takie koszty poniósł czy będzie musiał ponieść, nie przedstawiał żadnych kwot, które należałoby uwzględnić. Ponadto stoi do sprzeczności z faktem, iż wobec nabywców nieruchomości, którym sprzedawał działki, ustanawiał służebność drogi koniecznej po tej samej działce, na której Sąd ustanowił drogę konieczną , to jest przez działkę numer (...) nieodpłatnie. Dalej podnieść należy, iż biegły geodeta sporządził opinię zgodnie ze zleceniem Sądu. Sąd nie przedstawił w zleceniu biegłemu konieczności wytyczenia drogi koniecznej w oparciu o kilka wariantów, ponieważ z protokołu oględzin wynikało, iż taki przebieg drogi koniecznej przez działkę nr (...) do ulicy (...) jest jedynym możliwym przebiegiem tej drogi zgodnie z zasadami logiki, uwzględniając ukształtowanie terenu, a przede wszystkim uwzględniając dyrektywy zawarte w art. 145 § 1 i 2 oraz § 3 art. 145 zgodnie z którym przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno – gospodarczy. Jak wynika z akt sprawy teren po którym przeprowadzono szlak drogi koniecznej biegnie drogą częściowo asfaltową, drogą wykorzystywaną celem dojazdu do innych nieruchomości. Okoliczność, że uczestnik zamierza tam urządzić zamknięte osiedle nie może pozbawiać wnioskodawczyni dostępu drogi publicznej. Problem zresztą łatwo daje się rozwiązać przez udostępnienie wnioskodawczyni klucza bądź pilota do otwierania bramy wjazdowej, z której będą korzystać pozostali użytkownicy istniejącej już w terenie drogi dojazdowej. Zgodnie z art. 145 § 2 przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. W niniejszej sprawie droga służebna została ustanowiona przez szlak, który w terenie już istnieje, jest to droga w pełni przejezdna, już urządzona i na co wskazywał biegły przeznaczona jako droga dojazdowa do nieruchomości wnioskodawczyni. Także administracyjnie przydzielono wnioskodawczyni nieruchomości adres przy ulicy (...). Droga alternatywna, na którą wskazuje uczestnik prowadzi przez tereny wojskowe, zabezpieczone szlabanem, zamknięte podczas ćwiczeń wojska i trudno uznać, iż jest że jest to odpowiedni dostęp do drogi publicznej. Fakt, że okoliczni mieszkańcy czy właściciele ogródków działkowych z tej drogi czasami korzystają mimo niedogodności w postaci czasowego zamknięcia podczas działań wojskowych, nie może przemawiać za ustanowieniem przez ten teren służebności drogowej bowiem nie będzie to odpowiedni dostęp do drogi publicznej. Nie jest także możliwe urządzenie drogi koniecznej w poprzez inne nieruchomości należące do Gminy albowiem pomimo iż na działkach nr (...) planowana jest przyszła budowa pasa drogowego, jednakże jak wynika z informacji Zarządu Dróg Miejskich w G. do 2021 roku nie są planowane zadania inwestycyjne budowy tej drogi i nieznane są ramy czasowe w sprawie budowy tej drogi. Należy także zwrócić uwagę, że jak wynika z informacji uczestniczki Gminy G. część działki o nr (...) zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczona pod drogi publiczne, a zatem nie jest możliwie zagospodarowania jej przez uczestnika na inne cele. W świetle tych ustaleń Sąd Rejonowy prawidłowo podzielił opinię biegłego dotyczącą szacowania nieruchomości, prawidłowo został przyjęty współczynnik współkorzystania K na poziomie 0,1 albowiem właściciel także może korzystać działki tylko w postaci drogi i sam ustanawia w drodze umów notarialnych służebności drogowe tym szlakiem na rzecz nabywców poszczególnych działek, a zatem wszystkie te okoliczności muszą wpływać na wysokość przyznanego wynagrodzenia. Sąd Okręgowy zwraca jednak uwagę, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności koniecznej może mieć charakter świadczeń okresowych, jednakże nie może przenosić wysokości jednorazowego wynagrodzenia. Sąd Rejonowy nie wskazał daty końcowej, do której wnioskodawczyni jest zobowiązana uiszczać miesięczne wynagrodzenie w kwocie 51,29 zł miesięcznie za ustanowienie służebności drogowej. Ponadto kwota ta stanowi bardzo mało realną wartość dla uczestnika i faktycznie uiszczenie wynagrodzenia w takiej kwocie nie rekompensuje ewentualnych kosztów związanych z utrzymaniem drogi, postawieniem ogrodzenia, jeśliby takie koszty powstały, dlatego bardziej racjonalnym i sprawiedliwym jest ustalenie wynagrodzenia jednorazowego, które stanowi realnie odczuwalną wartość. Z tej przyczyny Sąd Okręgowy na mocy art. 386 § 1 w zw. art. 13 § 2 postanowił zmienić zaskarżone w postanowienie w tym zakresie i ustalić wynagrodzenie jednorazowe w kwocie 12 310 zł. W pozostałym zaś zakresie apelacja została oddalona na mocy art. 385 w zw. z art. 13 § 2 O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na mocy art. 520 § 3 zasądzając od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni koszty zastępstwa w postępowaniu odwoławczym w kwocie 120 zł albowiem ich interesy w postępowaniu były sprzeczne. Jak zrozumiałam, polubowne czy umowne załatwienie sprawy dostępu samochodem do Pana nieruchomości nie jest możliwe. W takim wypadku rzeczywiście należy rozważyć skierowanie do właściwego sądu wniosku o ustanowienie drogi koniecznej (służebności przejazdu). Niestety takie ustanowienie może nastąpić tylko odpłatnie. Kwestie związane z samą dopuszczalnością żądania przez Pana ustanowienia drogi koniecznej i z postępowaniem w tej sprawie przedstawię poniżej. Zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego ( „W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą”. Takim właśnie ograniczeniem przewidzianym przez ustawę (jednocześnie też z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego) można ustanowić na nieruchomości służebność. Nie będę w tym miejscu przedstawiać Panu całej teorii związanej ze służebnościami czy rodzajem służebności. Wystarczy wyjaśnić, że według art. 285 § 1 „nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa)”. Przy tym: „służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części” (art. 286 § 2 Jedną właśnie z takich służebności gruntowych jest służebność drogi koniecznej. Uregulowana ona została już w ramach przepisów dotyczących własności nieruchomości, jest ona bowiem bardzo istotna dla skutecznego wykonywania własności. Art. 145 stanowi, że jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno nastąpić z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między zainteresowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile jest to możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej. Ponadto przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy. Roszczenie z art. 145 przysługuje właścicielowi, wieczystemu użytkownikowi, właścicielowi nieruchomości gruntowej, ale też budynkowej (tak: Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 26 sierpnia 1980 r., III CR 258/80, OSNCP 1981, nr 7, poz. 128). Nie przysługuje jednak właścicielom odrębnych lokali, ponieważ uregulowanie dostępu do poszczególnych lokali należy do zarządu wspólną nieruchomością. Adresatem roszczenia są właściciele lub użytkownicy wieczyści (orzeczenie SN z 17 stycznia 1974 r., III CRN 316/73, LexPolonica nr 301437, OSNCP 1974, nr 11, poz. 197), przez których nieruchomości może być przeprowadzona droga łącząca nieruchomość pozbawioną dostępu do drogi publicznej z tą drogą, a ponadto samoistni posiadacze nieruchomości, za którymi przemawia domniemanie zgodności posiadania z prawem (art. 341 albo wynikające z wpisu w księdze wieczystej (art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Aby wystąpić z roszczeniem o ustanowienie służebności drogi koniecznej, należy jednak ustalić pewne okoliczności, które żądanie takie uzasadniają. Chodzi o ustalenie, że nieruchomość władnąca (w przyszłości): „nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej”. Jak wyjaśnia Stanisław Rudnicki, autor komentarza do art 145 ([w:] Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Stanisław Rudnicki, Grzegorz Rudnicki, LexisNexis, Warszawa 2011): „Określona w art. 145 służebność drogowa nazwana została »drogą konieczną« (verba legis). Podkreśla to jej charakter jako koniecznego połączenia nieruchomości z drogą publiczną lub z budynkami gospodarskimi należącymi do niej. Droga konieczna powinna zapewnić taki dostęp do drogi zaliczonej na podstawie ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych”. W doktrynie uważa się także, że dostęp do takiej drogi musi być możliwy w każdy sposób. „Dostęp oznacza możność dojścia, dojazdu i przepędu zwierząt; droga konieczna powinna zapewniać każdy rodzaj dostępu, czyli likwidować naturalną izolację nieruchomości” (S. Rudnicki). To, czy nieruchomość ma właściwy, dogodny dostęp do drogi publicznej, ustalane jest w toku postępowania o ustanowienie służebności. Na tym tle powstało bardzo bogate i szczegółowe orzecznictwo. SN w orzeczeniu z 29 grudnia 1970 r. (III CRN 412/70, IP 1971, nr 1, poz. 3) wyjaśnił między innymi, że: „W wypadku gdy dostęp istnieje, a chodzi o to, czy jest on nieodpowiedni, uznanie, że nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu, zależy od dwóch przesłanek. Po pierwsze – dostęp może być uznany za nieodpowiedni dopiero w wypadku, w którym suma kosztów wykonania i utrzymywania urządzenia koniecznego do doprowadzenia do stanu odpowiedniego istniejącego dojazdu byłaby znacznie wyższa od uszczerbku nieruchomości, przez które droga konieczna ma prowadzić, polegającego na wyjęciu spod eksploatacji pasa gruntu na tę drogę. Po drugie – na tle ogólnych założeń dotyczących racji bytu instytucji służebności gruntowej – dostęp może być uznany za nieodpowiedni dopiero wtedy, kiedy zwiększenie użyteczności nieruchomości wskutek ustanowienia służebności drogowej przewyższałoby uszczerbek gruntów, przez które droga ma prowadzić”. W Pana przypadku nieruchomość ma dostęp do drogi publicznej za pośrednictwem jedynie chodnika. Domyślam się, że nie ma możliwości wytyczenia przejazdu i przygotowania drogi z wykorzystaniem Pańskich gruntów. Istnieje natomiast dogodna droga dla samochodów na posesji sąsiada, a korzystanie z niej na pewno nie uszczupli praw właściciela w nadmierny sposób, nie będzie też stanowiło nadmiernej uciążliwości. Na pewno natomiast dostęp (przejazd) do Pańskiej posesji w sposób znaczny podwyższy standard Pana nieruchomości i uczyni bardziej komfortowym korzystanie z Pańskiej własności. W takiej sytuacji, w świetle powyższego wyroku, ma Pan pełne prawo żądać ustalenia drogi koniecznej (służebności przejazdu) przez już gotowy dojazd Pańskiego sąsiada. Świetnym przykładem dla Pana (jako że wykorzystuje Pan swoją nieruchomość w celach wypoczynkowych i wynajmu wypoczynkowego) jest wyrok SN z 30 stycznia 2007 r. (sygn. akt II CSK 421/06). Sąd wyjaśnił w nim, że uzasadnione jest żądanie ustanowienia drogi koniecznej zapewniającej dostęp do promenady nadmorskiej dla letników korzystających z pensjonatu położonego na nieruchomości mającej dostęp do drogi publicznej, ale niedający odpowiedniego dostępu do nadmorskiej promenady. Może być Pan zdziwiony tym, że podaję akurat taki przykład, jednak w mojej ocenie orzeczenie to wskazuje kierunek, w jakim będą podążać sądy powszechne (w tym także może ten, który będzie orzekał w Pana sprawie). Chodzi o celowość dojazdu, dostępu do miejsca, które czyni z nieruchomości podmiot do użytku w celu, w jakim została zakupiona. Ustanowienie służebności drogi koniecznej musi nastąpić za wynagrodzeniem. Stanowi ono świadczenie ekwiwalentne, pełni więc funkcję ceny i ma charakter obligacji realnej, obowiązek bowiem jego uiszczenia wynika ze stosunku prawnorzeczowego, jakim jest ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego. Wynagrodzenie należy się za samo ustanowienie służebności drogowej i jest niezależne od szkody właściciela nieruchomości obciążonej, jeżeli zaś właściciel poniesie na skutek ustanowienia służebności drogi koniecznej szkodę, to obowiązany jest wykazać jej wysokość (tak: SN w orzeczeniu z 8 maja 2000 r., V CKN 43/00, LexPolonica nr 346026, OSNC 2000, nr 11, poz. 206). Sąd, ustanawiając służebność, orzeka o wynagrodzeniu z urzędu, niezależnie od wniosku właściciela nieruchomości służebnej, chyba że uprawniony zrzekł się wynagrodzenia. Jak podaje Stanisław Rudnicki w cytowanym już tutaj komentarzu: „Wynagrodzenie powinno być określone jako świadczenie jednorazowe, jednakże orzecznictwo Sądu Najwyższego – aprobowane przez część doktryny – dopuszcza możliwość określenia wynagrodzenia w formie świadczeń okresowych (orzeczenia SN: z 17 stycznia 1969 r., III CRN 379/68, LexPolonica nr 296350, OSNCP 1969, nr 12, poz. 223; z 15 września 1986 r., III CZP 43/86, LexPolonica nr 356275, OSNCP 1987, nr 2, poz. 7), które w razie zmiany stosunków mogą być zmienione (art. 907 § 2 – orzeczenie SN z 8 września 1988 r., III CZP 76/88, LexPolonica nr 302175, OSNCP 1989, nr 11, poz. 182)”. Sprawę ustalenia wysokości tego wynagrodzenia doskonale przedstawił cytowany już przeze mnie Stanisław Rudnicki: „Wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogowej ustala się według cen rynkowych; nie ma żadnych ustawowych wskazówek, jak należy określić jego podstawę. W piśmiennictwie wysuwane są różne propozycje, nie może bowiem być jednolitej zasady dla niemożliwych do przewidzenia stanów faktycznych. Jako kryteria pomocnicze wchodzą w rachubę: szczególne zwiększenie wartości nieruchomości władnącej, obniżenie wartości nieruchomości służebnej, którego źródłem jest uzyskanie przez nią prawnie gwarantowanego dostępu do drogi publicznej lub budynków gospodarskich, a wreszcie straty poniesione przez właściciela nieruchomości obciążonej, np. w postaci utraty pożytków z zajętego pod drogę pasa gruntu. W tym wypadku w drodze analogii można posłużyć się określonym w art. 13 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) sposobem obliczania wartości świadczeń powtarzających się dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn”. Wspomniany tu art. 13 ustawy o podatku od spadków i darowizn ustala, że: „1. Wartość świadczeń powtarzających się przyjmuje się do podstawy opodatkowania w wysokości rocznego świadczenia pomnożonego: 1) w razie ustanowienia świadczeń na czas określony co do liczby lat lub ich części – przez liczbę lat lub ich części; 2) w pozostałych przypadkach, w tym w razie ustanowienia świadczeń na czas nieokreślony – przez 10 lat. 2. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do obliczenia wartości prawa użytkowania i służebności. 3. Roczną wartość użytkowania i służebności ustala się w wysokości 4% wartości rzeczy oddanej w użytkowanie lub obciążonej służebnością”. Trzeba przyjąć, że w ten sposób będzie ustalał wynagrodzenie sąd orzekający w Pana sprawie. Podsumujmy: w Pana przypadku istnieje niewłaściwy dostęp do drogi publicznej uniemożliwiający wykorzystanie jej zgodnie z jej przeznaczeniem. Ustalenie służebności nie obciąży z kolei nadmiernie nieruchomości służebnej. Istnieją więc pełne podstawy, aby wystąpił Pan do sądu o ustanowienie służebności przejazdu. Postępowanie w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej prowadzone jest w ramach postępowania nieprocesowego. Wniosek o ustanowienie drogi koniecznej należy wnieść do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce położenia rzeczy (nieruchomości). Według art. 607 Kodeksu postępowania cywilnego ( „do wniosków, dotyczących nieruchomości ujawnionych w księdze wieczystej lub dla których prowadzony jest zbiór dokumentów, należy dołączyć odpis z księgi wieczystej albo zaświadczenie o stanie prawnym, jaki wynika ze zbioru dokumentów”. Zgodnie z art. 626 § 1-2 „§ 1. We wniosku o ustanowienie drogi koniecznej należy wskazać właścicieli wszystkich nieruchomości, przez które mogłaby prowadzić droga, aby nieruchomość wnioskodawcy miała odpowiedni dostęp do drogi publicznej. § 2. Przed wydaniem postanowienia o ustanowieniu drogi koniecznej sąd powinien przeprowadzić dowód z oględzin nieruchomości, chyba że okoliczności istotne dla wytyczenia drogi koniecznej są niesporne i niewątpliwe albo że przeprowadzenie dowodu z innych przyczyn nie jest potrzebne”. Może Pan w takim wniosku wskazać także możliwy przebieg drogi koniecznej oraz proponowaną wysokość wynagrodzenia. Wniosek musi zostać należycie opłacony. Wpis od wniosku w tej sprawie zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jest stały i wynosi 200 zł. Dowód uiszczenia opłaty należy dołączyć do wniosku. Tak sporządzony wniosek wraz z załącznikami, o których mowa wcześniej, należy złożyć w dwóch kopiach – odpis zostanie doręczony właścicielowi nieruchomości sąsiedniej (jeśli właścicieli jest więcej, odpisów musi być również tyle, ilu uczestników postępowania). Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Zapytaj prawnika - porady prawne online . Sąsiad może żądać zgody na ustanowienie na jego rzecz służebności drogi koniecznej, jeżeli zagospodarowanie naszej działki na to pozwala Instytucja służebności drogi koniecznej służy tym właścicielom nieruchomości, którzy nie mają dostępu do drogi publicznej. Jak formalnie wygląda ustanowienie służebności drogi i czy można za nią pobierać opłaty? Kiedy można ustanowić służebność drogi koniecznej W myśl przepisów Kodeksu cywilnego jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogi (droga konieczna) – art. 145 Kodeksu cywilnego (dalej: KC). Przeprowadzenie drogi koniecznej następuje z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządza, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy. Nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej w sytuacji, gdy nie ma dostępu do drogi publicznej bezpośrednio lub przez drogę innego rodzaju, umożliwiającą nieograniczony i nieskrępowany dostęp do niej ogółowi osób. Przez odpowiedni dostęp do nieruchomości należy rozumieć dostęp, który pozwala właścicielowi korzystać z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem i właściwościami. Domek letniskowy - przepisy o budowie domku rekreacyjnego 2017 >>> W postanowieniu z 15 października 2008 r., sygn. akt I CSK 135/08 Sąd Najwyższy orzekł, że dopuszczalne jest ustanowienie służebności drogi koniecznej na prawie użytkowania wieczystego. Przepis art. 145 KC nie daje roszczenia o ustanowienie służebności drogi zapewniającej łatwiejsze korzystanie z nieruchomości, lecz ustanawia podstawę prawną żądania ustanowienia drogi koniecznej, zapewniającej nieruchomości dostęp do drogi publicznej lub należących do niej budynków gospodarskich. Do ustanowienia drogi koniecznej nie wystarczy ustalenie, że droga przez grunt sąsiedni stanowiłaby krótsze połączenie nieruchomości z należącymi do niej budynkami gospodarskimi, lecz muszą istnieć szczególne względy gospodarczo - społeczne, pozwalające uznać, że spełnione zostały określone ustawowo przesłanki jej ustanowienia. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „odpowiedniego dostępu”, o którym jest mowa w art. 145 § 1 KC, zatem należy brać pod uwagę jego potoczne rozumienie. W ujęciu potocznym „odpowiedni” oznacza odpowiadający przeznaczeniu, spełniający wymagane warunki. O tym czy istniejący dostęp jest odpowiedni decydują więc każdorazowo okoliczności konkretnej sprawy. Jeżeli nieruchomość pozbawiona dostępu do drogi publicznej jest przedmiotem współwłasności (wspólności majątkowej), to złożenie wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej stanowi czynność należącą do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną. Do jej podjęcia potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli, a w braku zgody zainteresowany współwłaściciel może żądać upoważnienia sądowego do dokonania tej czynności (art. 201 KC). USTAWA ŚMIECIOWA 2017 - jakie zmiany w segregacji śmieci nas czekają? >>> Opłaty za służebność drogi Możliwe jest ustalenie wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogowej w formie świadczenia okresowego. Wynagrodzenie ustalone w formie świadczeń okresowych za ustanowioną służebność drogi koniecznej może być zmienione w razie zmiany okoliczności. Przewidziane w art. 145 § 1 KC wynagrodzenie powinno być ustalane indywidualnie i powinno być dostosowane do okoliczności istotnych w danej sprawie. Właścicielowi nieruchomości obciążonej przysługuje wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej, choćby nie ponosił z tego tytułu żadnej szkody. Jeśli jednak szkodę taką poniósł, to ma obowiązek wykazać jej wysokość, zgodnie z ogólną zasadą dowodzenia wyrażoną w art. 6 KC. Gdy nieruchomość nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, ustanowienia dla niej służebności drogi koniecznej nie wyklucza możliwość dojścia lub dojazdu do drogi publicznej przez nieruchomość sąsiednią, oparta na grzecznościowym zezwoleniu właściciela lub tolerowaniu przez niego korzystania z jego nieruchomości. W art. 145 § 1 KC chodzi bowiem o prawną gwarancję dostępu nieruchomości do drogi publicznej. W postanowieniu o ustanowieniu służebności drogi koniecznej sąd może orzec nakazy lub zakazy niezbędne do urządzenia tej drogi. Przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia wskazówką powinny być nie tylko ceny rynkowe, ale także sposób wykorzystywania pozostałej części nieruchomości właściciela. 5 projektów domów z poddaszem DO ADAPTACJI >>> Sąd w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej nie jest związany treścią wniosku, co oznacza, że do niego należy wybór optymalnego wariantu. Ustanowienie służebności drogi koniecznej następuje na rzecz całej nieruchomości niemającej odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Wynagrodzenie ustalone w formie świadczeń okresowych za ustanowioną służebność drogi koniecznej może być zmienione w razie zmiany stosunków. W postępowaniu o ustanowienie drogi koniecznej o wynagrodzeniu na rzecz właściciela nieruchomości obciążonej orzeka się z urzędu. Wynagrodzenie zasądzone na podstawie art. 145 KC może mieć charakter świadczenia okresowego. Upływ okresu, na jaki została ustanowiona służebność drogi, nie może oznaczać, że na przyszłość została wyłączona możliwość ponownego ustanowienia takiej służebności, także w przypadku zmiany okoliczności faktycznych. Sąd nie jest związany żądaniem wniosku co do przeprowadzenia trasy drogi koniecznej. W postanowieniu z 8 maja 2008 r., sygn. akt V CSK 570/07 Sąd Najwyższy orzekł, że wytyczając drogę konieczną należy brać pod uwagę nie tylko dotychczasowy charakter nieruchomości, która jest pozbawiona dostępu do drogi publicznej, ale również uwzględnić jej przyszłe przeznaczenie. Jakie są minimalne odległości od granicy działki >>> Pytanie: Czy sąsiad może mi zabronić przejazdu przez swoją posesję? Odpowiedź: Właściciel nieruchomości obciążonej służebnością drogi koniecznej nie może sprzeciwiać się jej wykonywaniu. Nie może więc zagrodzić drogi dojazdowej, gdyż takie działanie będzie traktowane jako naruszenie posiadania. Stan posiadania podlega ochronie prawnej i nikt nie może go samowolnie naruszać. Gdyby w wyniku takiego działania właściciel nieruchomości władnącej (tej, dla której ustanowiono służebność) został pozbawiony dojazdu, może wystąpić do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania i zaniechanie naruszeń (art. 344 Może też zastosować tak zwaną dozwoloną samopomoc, czyli niezwłocznie po samowolnym naruszeniu posiadania przywrócić własnym działaniem stan poprzedni (art. 343 § 2 na przykład usunąć ogrodzenie lub bramę zagradzającą przejazd. Trzeba jednak pamiętać, że w takich sytuacjach nie wolno stosować przemocy względem osób. Nie można też doprowadzić do nieuzasadnionego zniszczenia czyjegoś mienia, bo wtedy osoba poszkodowana może wystąpić z roszczeniem o naprawienie szkody. Barbara SysikPodstawa prawna: art. 343 i 344 Kodeksu cywilnego Data publikacji: Sprawdź projekty gotowe projekty domów z kolekcji Muratora: Projekty domów do 200 tys. Wirtualny świat domów (projekty z panoramą 360) Domy do realizacji etapami Autor: Redakcja Zaufaj doświadczeniu Muratora! Od ponad 20 lat pomagamy spełniać marzenia o własnym domu. Dołącz do grona 155 000 zadowolonych naszej Kolekcji znajdziesz ponad 1600 projektów gotowych domów dopasowanych do różnych potrzeb inwestorów. Zespół architektów Muratora pomoże w dobraniu projektu odpowiedniego do Twoich oczekiwań, wymiarów działki i jej usytuowania względem stron świata. Wraz z projektem otrzymasz także pakiet dodatków i ofert specjalnych, dzięki którym zaoszczędzisz na koszcie także projekty na indywidualne zamówienie.